Skip to main content

ÇÖL SERALARI TEKNİK ŞARTNAME

1) Geometri & Yerleşim

Modül: 9 tünel yan yana × 45 m uzunluk

Tünel genişliği: 9.60 m (yarı açıklık 4.80 m)

Aks aralığı: 5.0 m (her tünelde 9 açıklık)

Kolon / mahya: 3.50 m / 6.50 m

Çatı eğimi: Nem yoğuşma filminin akışı sağlanmalıdır.Nem damlaları oluşmamalı

Sera Konum:Güneş-Gölge analizine göre konum ayarlanır.

Sera Tip: Yüksek sera-Kaynaksız Birleşim

2) Ana Kaplama (Sabit)

Malzeme: Çok duvarlı polikarbon 10 mm, Clear-High (şeffaf, UV dış yüz)

Panel ölçüsü (piyasa): 1220 × 6000 mm

Bindirme: 50 mm (genişlik ve boyda) → etkili genişlik ≈ 1.17 m, etkili boy ≈ 5.95 m

Yerleşim: Kanallar eğime paralel, altta mikro tahliye (delinmiş uç bant)

Montaj: Slot delik (genleşme payı ≥3 mm/m), UV etiket dışa, contalı/alüminyum profiller,

sızdırmazlık mastik.


Bilgi

Güneş ışığı optimizasyonu

ÇÖL SERALARINDA; Güneş ışığının sera içinde yönlendirilmesi önemli bir süreçtir. Fazla güneş ışığı ve UV yanıklarına uğrayan bitki bölgeleri veya yeterince ışık alamayan bölgeler seralarda standart kalitesinin sağlanmasını engelleyene en önemli etkenlerden biridir. Bu nedenle; Daha tasarım aşamasında bazı teknikler uygulanır. Örneğin; Sera konumu GÜNEŞ/GÖLGE-YAZ/KIŞ Optimizasyonuna göre tasarlanır.Yani sera içinde güneş ışığı ile çok ısınan yaz bölgeleri ile soğuk ve gölgede kalan kış bölgeleri minimum alanda tutulur.Ayrıca güneş ışığının çok dik geldiği yüzetlerde açı kırımını sağlanır.

Seralarda daha yapım aşamasında maksimum güneş ışığı alan bölgelerin ve  yeterince aydınlanmayan bölgelerin iyi belirlenmesi gerekir. GÜNEŞ GÖLGELİK PERDELERİ nin kullanımı Çöl seralarına yasaktır.

Çünkü topyekun gölgeleme, bitkinin bulunduğu mikro alanda yeterince ışık alması veya korunmasını sağlamaz.

Ayrıca havadak nemin bu perdelerde toplanması ilerleyen süreçlerde bitkisel ortama mantarlaşmış nem yağışına sebpe olabilmektedir.Seranın steril ortamını bozar.

ÇÖL SERALARINDA;

Lokal güneş filtrelei kullanılır. Bu filtreler bitkiye düşen ışığı gölgelemek yerine, gerekli ışık frekansını kesmeden zararlı frekansları engeller ve hijyenik ortama zarar vermez.

3) Yaz/Geçiş Güneş Işığı optimizasyonu

Amaç: Yaz aşırılığını kesmek, ışığı difüz ederek PAR’ı homojenlemek.

Zonlar & filtreler (panel altına): Modüler UV filtre sistemi

Güney Çatı: Opal-35 (τ≈0.65)

Kuzey Çatı: Opal-35 (τ≈0.65)

Doğu/Batı Cephe: Opal-50 (τ≈0.50)

Kenar şeritleri (tünel baş/son 20%): Mesh-10 (τ≈0.90) homojenlik için

Takvim: 01 Mayıs ±2 hf On; 01 Ekim ±2 hf off.

Kışta filtre yok (maksimum ışık için çıplak PC).


LED aydınlatma uygulamaları

4) Lokal LED Uygulama (Gereksinim Eşiği)

Varsayılan: Filtreler söküldüğünde kışın LED zorunlu değil; ürünün hedef DLI’ına göre karar  verilir.

Eşikler (kış dış DLI ≈ 5.5–7.0 mol/m²·gün → iç ≈ 4–5):

Düşük DLI (marul/baby leaf 6–12): LED opsiyonel (yavaş büyüme kabulse).

Orta (fesleğen/otlar 8–14): Çoğu durumda bölgesel LED önerilir.

Yüksek (çilek 12–17, domates 20+): LED gerekir (aks/sera içi seçici yerleşim).

Hesap: PPFD_led = (DLI_açığı × 10⁶) / (fotoperiyot × 3600). Dimming + DLI-kapatma zorunlu.


DİKKAT   

ÇÖL SERALARINDA ; Led ışıklandırma sadece maksimum güneş ışığı alan bölgeleri dengelemek için,yarı aydınlık veya loş alanları daha iyi aydınlanan bölgelere göre dengelemek üzere gündüzleri parsiyel LED Işığı kullanılır.

Geceleri komple led aydınlatma yapılacak ise ayrıca projelendirilir.


Gerek led aydınlatma ve gerekse iklimledirme için minimum ihtiyaç olabilmesi için seralarda ilk konumlandırma son derece önemlidir.


Tüm serayı aydınlatmak veya iklimlendirmek işletme maliyetlerini aşırı yükseltir.

Bu anlamda ÇÖL SERALARININ KONUM OPTİMİZASYONLARI yenilikçi ve çifti dostu bir uygulamadır.



SIFIR ENERJİ İKLİMLENDİRME TEKNOLOJİSİ

5) Havalandırma & Nem

Yan/çatı havalandırma alanı ≥ taban alanının %15’i (Mersin yazı için hedef).

Yeraltı hava tüneli ve XSOx nem kontrolü entegrasyonu; iç RH hedefi %60–70.

Gölgelik/fin opsiyonel: Doğu +10°, Batı −10° açılı dış fin (gerektiğinde).

  1. AMAÇ
  • Dış ortam 45 °C ve %10 RH iken sera içini 24–28 °C, %60–70 RH tutmak
  • Soğutma için harici enerji kullanmamak; ısıyı kule etkisi + solar kırınım + buharlaşma soğutması ile uzaklaştırmak
  • Aşırı buğulanmayı önleyerek bitki yüzeyine damla düşmesin
  • Suyun %90’ını geri kazanıp içeri tekrar vermek

  1. İKLİM DÖNGÜSÜ (4 Aşamalı)
Aşama-1: Güneş Kırınımı – “Oasis Effect Disperses”
  • Çift cidarlı çelik kule yüzeyi yüzey gerilimi düşük beyaz PVDF kaplama → güneş ışınımı %38’i geri yansıtır (albedo ↑)
  • Üst kubbe 45°–50° eğimli; ışık önce kubbeye çarpar, kırılır, sonra bitki kanopisine yumuşak difüz ışık olarak iner → yaprak sıcaklığı 6-8 °C azalır
  • Sonuç: Kule yüzeyi ısınmaz, iç hava “vadi serinliği” hisseder
Aşama-2: Kule İçi Termik Bacı – “Reject Brine Input / Malden Brine Output”
  • Kule ortası 8 m yüksekliğinde silindirik bac → içi siyah absorber
  • Bacanın tabanındaki atık tuzlu su (brine) ince film olarak absorber yüzeyde kapılarak buharlaşma soğutması yapar (latent ısı ≈ 2 450 kJ kg⁻¹)
  • Buharlaşan su bucak basıncı ↓ → bacada yüksek hızlı yukarı akış (stack effect 1–2 m s⁻¹)
  • Sıcak nemli hava bacadan atılır, yerine sera tabanından 2–3 °C daha soğuk dış hava çekilir → doğal çapraz havalandırma
Aşama-3: Su-Geri Kazanım – “Irrigation Water Input”
  • Kubbe alt yüzeyi düşük-açı temas açılı (110°) mikro-tırtıklı FEP film → nem yoğuşur, damla oluşturmaz, yüzey boyunca kayar
  • Yoğuşan su kule iç çeperindeki kanala akarak temiz su tankına (500–3 000 m³) toplanır → damla sulama pompasına beslenir
  • Sensöre bağlı EC <1,2 dS m⁻¹ ise doğrudan bitkiye; değilse brine tankına geri gönderilir (kapalı döngü)
Aşama-4: Homojen Dağılım – “Beyond Seawater Greenhouse”
  • Kule etrafında 6 adet 90 cm çaplı fiber “hava perde kanalları” → bacadan gelen soğuk hava yatay olarak 360° dağılır
  • Düşey hız <0,2 m s⁻1; yaprak titremez ama yerel termal konveksiyon sürekli çalışır → “çöl vadi rüzgarı” etkisi
  • Sıcaklık farkı sera içinde ±1,5 °C; nem farkı ±4 % RH

  1. KONTROL LOGLARI (PLC + 0 Enerji)
Sensör Yerleri → Aksiyon
  • Kule çıkış sıcaklığı >32 °C → brine debisi %20 artır (solenoid vana, 12 V DC, panelden)
  • Kubbe altı nem >85 % RH → bacalardaki alüminyum flap açılır (termal mum tüp, elektriksiz)
  • Bitki sıra düzeyi CO₂ >1 000 ppm → yer seviyesi ızgara kanalları otomatik açılır (ağırlık denge kaldıracı, pasif)

  1. PERFORMANS ÖZETİ
Dış Ortam: 45 °C, %10 RH, 1 000 W m⁻²
İç Ortam: 26 °C, %65 RH, 350 W m⁻² ışık (difüz)
Soğutma Kapasitesi: 120 kWₑ (termal) → eşdeğer 30 RT soğutma makinesi, 0 kW elektrik
Su Geri Kazanım: 3,2 L m⁻² gün⁻¹ (4800 m² sera için ≈15 m³/gün)
Brine Atık: 0,7 m³/gün (kristalleştirici kule tabanında toplanır, 6 ayda bir kepçe ile alınır)

  1. ÇIKIŞ – 1 CÜMLELİK ÖZET
Çöl serası, **güneş ışığını kırıp atık tuzlu suyun buharlaşma entalpisini termik bacada kullanarak 45 °C dış sıcaklıkta bile bitki seviyesini 26 °C’de, %65 nemde tutar; çıkan nemden damla sulama suyunu geri kazanır ve elektrik harcamadan iklimlendirir.