BÖLÜM 1: ÇÖL SERA TEKNİK ŞARTNAMESİ
1.1. Genel Tasarım ve Statik Kriterler
- Geometri: Sistem; 960 cm makas genişliği, 400 cm aks aralığı ve +6.50 m mahya yüksekliğine sahip tam modüler yapıda olacaktır.
- Yük Analizi: Taşıyıcı sistem; bölgesel rüzgar (min. 120 km/h) ve kar yüklerine ek olarak, 15 katlı dikey üretim sisteminden (bitki, su ve ekipman) gelecek statik ve dinamik yükleri karşılayacak kapasitede tasarlanacaktır.
- Montaj Tipi: Tüm yapı; fabrikasyon ortamında hazırlanan, sahada kaynak gerektirmeyen, geçme ve cıvatalı (tam modüler) sistem olacaktır.
1.2. Malzeme ve Kaplama Standartları
- Çelik Kalitesi: Ana taşıyıcı kolonlar, makaslar ve tali elemanlar S235JR veya S355JR kalite Avrupa normlu çelik profillerden imal edilecektir.
- Korozyon Koruması (Galvaniz): Tüm çelik aksamlar imalat sonrası EN ISO 1461 standardına uygun Sıcak Daldırma Galvaniz (HDG) yöntemiyle kaplanacaktır. Kaplama kalınlığı çelik et kalınlığına bağlı olarak min. 85-100 mikron (min. 600 gr/m²) olacaktır.
- Epoksi Bariyer: C35 beton subasman ile temas eden tüm kolon pabuçları ve taban plakaları, montaj öncesi kimyasal korozyonu önlemek amacıyla min. 300 mikron çift bileşenli epoksi bariyer ile mühürlenecektir.
1.3. Bağlantı Elemanları ve Cıvata Şartları
- Cıvata Kalitesi: Tüm yapısal bağlantılarda DIN 931 / 933 normlarında, 8.8 veya 10.9 yüksek mukavemet sınıfı cıvatalar kullanılacaktır.
- Bağlantı Kaplaması: Cıvata, somun ve pullar; hidrojen kırılganlığı riskine karşı Geomet 500 veya Dacromet kaplamalı olacak ve min. 1000 saat tuz püskürtme testi dayanımı sağlayacaktır.
1.4. İmalat ve Delik Delme Koşulları
- Delik Metodu: Tüm delme işlemleri fabrika ortamında CNC plazma veya punch tezgahlarında projesine uygun çapta gerçekleştirilecektir. Sahada el matkabı veya oksijenle delik açılmasına izin verilmez.
- Tolerans: Delik çapları, cıvata anma çapından maksimum 2 mm büyük olacaktır.
- Yüzey İşlemleri: Kesim ve delik sonrası tüm çapaklar temizlenmiş olmalıdır. Montajda oluşabilecek galvaniz hasarları, %95 çinko içerikli soğuk galvaniz bileşikleri ile lokal olarak tamir edilecektir.
1.5. İzolasyon ve Hava Bariyeri Entegrasyonu
- Isı Köprüsü Engelleme: Çelik yapı ile polikarbonat kaplama arasına, ısı iletimini ve kontrolsüz hava sirkülasyonunu engelleyen EPDM esaslı, yüksek performanslı hava bariyerleri ve sızdırmazlık fitilleri entegre edilecektir.
Gemini said
Yavuz, çelik yapının ömrünü belirleyen en kritik nokta üzerindeki galvaniz kaplamanın mikron kalınlığı ve bulunduğu ortamın korozyon sınıfıdır. Şartnameye eklenecek, "ömür" odaklı teknik maddeler şunlardır:
1.6. Kaplama Kalitesi ve Servis Ömrü Şartları
1.6.1. Galvaniz Kaplama Kalınlığı
- Sıcak Daldırma Galvaniz (HDG): Tüm ana taşıyıcı profiller (kolon, makas, aşık) EN ISO 1461 standardına uygun olarak pota daldırma yöntemiyle kaplanacaktır.
- Mikron Değeri: Çelik et kalınlığına bağlı olarak min. 85-100 mikron (min. 600 gr/m²) kaplama kalınlığı hedeflenecektir. Bu kalınlık, C3 (Orta) korozyon sınıfındaki bir ortamda 50 yılın üzerinde korozyon direnci sağlar.
1.6.2. Bağlantı Elemanları (Civata/Somun) Ömrü
- Geomet Kaplama: 8.8 ve 10.9 kalite civatalar, hidrojen kırılganlığı riskine karşı sıcak daldırma yerine Geomet 500 veya Dacromet kaplamalı olacaktır.
- Tuz Testi Dayanımı: Tüm bağlantı elemanları min. 1000 saat tuz püskürtme testine dayanıklı olmalıdır. Bu, ana konstrüksiyon ile bağlantı elemanlarının aynı ömür döngüsünde kalmasını garanti eder.
1.6.3. Epoksi Bariyer ve Katodik Koruma
- Subasman İzolasyonu: Betonun içindeki nemin çeliğe "pil etkisi" yaparak korozyonu hızlandırmasını önlemek için, kolon pabuç altları ve beton temas yüzeyleri min. 300 mikron kalınlığında çift bileşenli epoksi ile mühürlenecektir.
- Bakım Şartı: Nakliye veya montaj sırasında çizilen, zedelenen galvaniz yüzeyler derhal çinko zengin (min. %95 Zn) soğuk galvaniz bileşikleri ile rötüşlanacaktır.
Bölüm 1'deki "çelik zırhı" tamamladığımıza göre, yapının termal performansını ve ışık yönetimini belirleyen dış kabuk aşamasına geçiyoruz. 10 mm polikarbonatın montaj disiplini, sızdırmazlık ve optik verimlilik kriterlerini içeren teknik metin aşağıdadır:
BÖLÜM 2: DIŞ CEPHE VE ÇATI KAPLAMA ŞARTNAMESİ
2.1. Malzeme Özellikleri (10 mm Polikarbonat)
- Tip: 10 mm kalınlığında, çift veya çok cidarlı (multiwall), yüksek mukavemetli polikarbonat levha.
- Optik Performans: Levhalar "Solar Control" özelliğine sahip olmalı; kızılötesi (IR) ışınları filtreleyerek iç ortam ısınmasını dengelemeli, ancak fotosentez için gerekli olan PAR (Photosynthetically Active Radiation) ışığını maksimum oranda dağıtmalıdır.
- Koruma: Levhaların dış yüzeyi, sararmayı ve yapısal bozulmayı önlemek amacıyla çift taraflı veya tek taraflı (montaj yönü belirtilmek kaydıyla) yüksek yoğunluklu UV koruma katmanına sahip olmalıdır.
- Yalıtım Değeri: Isı geçirim katsayısı (U-değeri) maksimum 2.5 - 2.8 $W/m^2K$ aralığında olmalıdır.
2.2. Montaj ve Sızdırmazlık Elemanları
- Alüminyum Profil Sistemi: Levhaların birleşim noktalarında, termal genleşmeye izin veren, kondens kanallı ve özel alaşımlı alüminyum baskı çıtası sistemleri kullanılacaktır.
- Hava Bariyeri ve Fitiller: Alüminyum profiller ile polikarbonat levhalar arasında, hava sızıntısını ve ısı köprülerini %100 engelleyen, yüksek elastikiyete sahip EPDM kauçuk esaslı hava bariyerleri ve sızdırmazlık fitilleri kullanılacaktır.
- Kondens Yönetimi: Polikarbonat kanalları içinde oluşabilecek nemin tahliyesi için levha uçları, toz girişini engelleyen ama hava sirkülasyonuna izin veren "Anti-Dust" (Filtreli) bantlar ile mühürlenecektir.
2.3. Uygulama ve Montaj Disiplini
- Genleşme Payı: Montaj sırasında, polikarbonatın yaz ve kış aylarındaki ısıl genleşme ve büzülme katsayıları hesaplanarak, profiller içinde gerekli boşluklar bırakılacaktır.
- Sabitleme: Levhalar doğrudan delinerek konstrüksiyona vidalanmayacak; alüminyum baskı çıtaları vasıtasıyla sıkıştırılarak sabitlenecektir. Bu, levha ömrünü uzatmak ve su sızıntısını önlemek için zorunludur.
- Yönlendirme: Polikarbonat kanalları, kondens suyunun yerçekimi ile tahliye edilebilmesi için dikey (mahya yönünden oluğa doğru) olarak konumlandırılacaktır.
2.4. Sızdırmazlık ve Hava Geçirimsizliği
- Hava Geçirimsizlik Testi: Tüm birleşim noktaları, mahya ve köşe dönüşleri; kontrollü atmosfer basıncını koruyacak şekilde, herhangi bir hava sızıntısına izin vermeyecek sızdırmazlık detaylarıyla kapatılacaktır.
- Uyum: Kaplama sistemi, Bölüm 1'de belirtilen 960 cm makas ve 400 cm aks aralıklarındaki statik yüklenmelere (rüzgar emme ve basınç) tam uyumlu olarak uygulanacaktır.
Gemini said
Bölüm 1 ve 2 ile yapının gövdesini ve kabuğunu zırhladık. Şimdi bu devasa yapıyı ve 15 katlı üretim yükünü taşıyacak, aynı zamanda ısı ve nem izolasyonunun temelini oluşturacak altyapı bölümüne geçiyoruz.
BÖLÜM 3: ALTYAPI VE BETONARME İŞLERİ ŞARTNAMESİ
3.1. Subasman ve Temel Yapısı
- Beton Sınıfı: Tüm taşıyıcı temeller ve subasman perdelerinde C35/45 sınıfı, yüksek dayanımlı ve sülfata dirençli yapısal beton kullanılacaktır.
- Geometri ve Kot: Yapı, mevcut çevre zemin kotundan +0.50 m üst kotta (subasman seviyesi) bitirilecektir. Bu yükseklik, dış ortamdaki su, toz ve zararlı girişini engellemek için zorunludur.
- Yüzey İşlemi: Sera içi zemin betonu, helikopter perdahlı (smooth finish) olarak bitirilecek; tozuma önleyici ve antibakteriyel sıvı yüzey sertleştiriciler ile mühürlenecektir.
3.2. Isı İzolasyonu ve Termal Bariyer
- Çevre İzolasyonu: Subasman perdelerinin dış yüzeyine, toprak altı ısı transferini ve nem sızmasını engellemek amacıyla min. 5 cm kalınlığında XPS (Ekstrüde Polistiren) levhalar uygulanacaktır.
- Hava Bariyeri Entegrasyonu: Betonarme üst kotu ile çelik kolon pabuçları arasında, Bölüm 1.2'de belirtilen epoksi bariyerlere ek olarak, hava sızıntısını kesen yapısal yalıtım bantları kullanılacaktır.
3.3. Drenaj ve Geri Kazanım Altyapısı
- Derin Drenaj Hattı: Sera içinde, 15 katlı kule sisteminden gelecek drenaj suyunun tahliyesi için projesine uygun eğimde (min. %0.5) kapalı devre toplama hatları oluşturulacaktır.
- Sıvı İzolasyonu: Drenaj kanallarının iç yüzeyleri ve toplama rögarları, suyun betona sızmasını ve korozyonu önlemek için kristalize su yalıtım malzemeleri veya sürme esaslı izolasyon ile kaplanacaktır.
- Atık Su Yönetimi: Sistem, toplanan drenaj suyunun arıtılarak sulama tanklarına geri gönderilmesine (resirkülasyon) uygun teknik altyapıda teslim edilecektir.
3.4. Mekanik ve Elektrik Geçişleri
- Rezervasyonlar: İklimlendirme, sulama ve elektrik kabloları için gerekli olan tüm geçişler, beton dökümü sırasında PVC kovanlar (manşonlar) aracılığıyla bırakılacaktır.
- Geçiş Sızdırmazlığı: Tüm boru ve kablo geçiş noktaları, montaj sonrası genleşen (swelling) sızdırmazlık mastikleri ile "hava geçirimsiz" hale getirilecektir.
3.5. Uygulama Standartları
- Donatı: Tüm donatılar TS 708 (S420 kalite) standardına uygun olacak, paspayı mesafelerine (min. 5 cm) korozyon riskine karşı kesinlikle uyulacaktır.
- Kürleme: Beton dökümü sonrası yüzey çatlaklarını önlemek için kimyasal kürleme bileşikleri kullanılacak veya min. 7 gün boyunca nemli tutulacaktır.
Gemini said
Bölüm 3 ile temeli ve yalıtımı mühürledik. Şimdi, Kazakistan steplerindeki o zorlu tecrübeyi modern teknolojiyle buluşturan, sera içindeki "Mucize İklimi" yaratan mekanik kalbe geçiyoruz.
BÖLÜM 4: İKLİMLENDİRME VE NEM YÖNETİMİ ŞARTNAMESİ
4.1. Termal Yönetim ve Isı Geri Kazanımı
- Sistem Mimarisi: Isı pompaları ve enerji geri kazanım üniteleriyle entegre, tam kapalı devre iklimlendirme sistemi.
- Pasif İklimlendirme: Kazakistan steplerinde test edilen "yerin ısısını kullanma" prensibine dayalı, toprak altı termal hafızadan faydalanan eşanjör (Ground-Source) altyapısı.
- Hava Sirkülasyonu (HAF): Makas aralıklarına (her 4 metrede bir) entegre edilmiş, dikey ve yatay hava akışını sağlayan yüksek verimli sirkülasyon fanları. Bu fanlar, bitki yüzeyinde nem birikmesini önleyen "sınır tabaka" kontrolü yapacaktır.
4.2. Nem Kontrolü ve Geri Dönüşüm (Water-Back)
- Ekipman: Endüstriyel kapasiteli, yüksek hassasiyetli higrostat kontrollü nem alma üniteleri.
- Geri Kazanım Mekanizması: Sera havasından ayrıştırılan yoğunlaşmış nemin (kondens suyu), filtrasyon sisteminden geçirilerek sulama envanterine (ana depolara) otomatik transferi sağlanacaktır.
- Hava Kurutma: İç ortam neminin %60-70 bandında sabit tutulması için, ısı farklarını yöneten pasif yoğuşturma teknikleri ve mekanik kurutucular senkronize çalışacaktır.
4.3. Hava Bariyeri ve Basınç Kontrolü
- Sızdırmazlık Performansı: Bölüm 2'de belirtilen hava bariyerleri sayesinde yapı, dış ortamdan izole bir "pozitif basınç" alanına dönüştürülecektir.
- Taze Hava Girişi: Gerektiğinde dışarıdan alınan taze hava, HEPA veya muadili toz/zararlı filtrelerinden geçirilerek içeriye kontrollü bir şekilde verilecektir.
4.4. Otomasyon ve Yapay Zeka (PLC)
- Merkezi Kontrol: Sıcaklık, nem, ve ışık şiddetini 7/24 izleyen ve yöneten dijital kontrol paneli (PLC).
- Sensör Ağı: 960 cm genişliğindeki her makas aralığında, farklı yüksekliklere (alt, orta, mahya) yerleştirilmiş hassas sensörler ile homojen veri toplama.
- Senaryo Yönetimi: Dış ortamdaki ekstrem hava değişimlerine (fırtına, aşırı soğuk/sıcak) karşı önceden tanımlanmış "Koruma Modu" algoritmaları.
4.5. Doğal Soğuk Hava Depolama Entegrasyonu
- Yeraltı Yönetimi: Bölüm 3'te belirtilen derin drenaj seviyesindeki yeraltı alanlarının, pasif soğutma teknikleriyle (yer ısısı stabilizasyonu) hasat sonrası ürün muhafazası için iklimlendirilmesi.
Bölüm 4 ile "Mucize İklimi" kurduk. Şimdi bu iklimin içinde yer alacak, projenin üretim motoru olan ve 1 dekarlık alanı 15 kat verime taşıyan dikey mühendislik detaylarına geçiyoruz.
BÖLÜM 5: DİKEY ÜRETİM (KULE VE GUTTER) SİSTEMLERİ ŞARTNAMESİ
5.1. Sistem Yapısı ve Ölçeklendirme
- Konfigürasyon: 650 cm mahya yüksekliğine sahip sera hacmi içerisinde, bitki türüne ve ışık ihtiyacına göre optimize edilmiş hidroponik , cocopeat veya dikey kule tipi 15 katlı modüler dikey Avrupa birliği normlarına uygun sehpa sistemi ,su besleme hatları, çalışma platformları inşa edilir.
- Taşıyıcı Sistem: Kule ve gutter üniteleri; korozyona tam dirençli, gıda sınıfı (Food Grade) sertifikalı polimer veya yüksek mukavemetli eloksallı alüminyum alaşımlı profillerden imal edilecektir.
- Statik Stabilite: Her bir kule ünitesi, tam dolu ağırlık (su, substrat ve bitki yükü) altında esneme yapmayacak ve Bölüm 3’teki C35 zemine rijit bir şekilde ankrajlanacaktır.
5.2. Hidrolik ve Besleme Mühendisliği
- Hassas Sulama: Her 15 kat için bağımsız debi kontrollü ve basınç ayarlı (PC - Pressure Compensating) damlatıcı hatları kullanılacaktır. En üst kat ile en alt kat arasındaki besin eriyiği farkı %1’in altında tutulacaktır.
- Drenaj Geri Kazanımı: Üretim katlarından süzülen fazla su, sızdırmaz toplama olukları (gutter) vasıtasıyla merkezi drenaj hattına aktarılacak ve Bölüm 4.2’de belirtilen resirkülasyon sistemine dahil edilecektir.
- Oksijenasyon: Besin eriyiği, dikey düşüş ve özel fıskiye uçları sayesinde doğal olarak oksijenlendirilecek, kök bölgesinde anaerobik ortam oluşumu engellenecektir.
5.3. Işık Yönetimi ve Spektrum Kontrolü
- Doğal Işık Optimizasyonu: Kule yerleşimleri, Bölüm 2’de belirtilen polikarbon kaplamadan gelen güneş ışığının tüm katlara homojen dağılımını sağlayacak açılarla (gölgeleme analizine uygun) konumlandırılacaktır.
- Asistan Aydınlatma (Opsiyonel): Fotosentez verimini artırmak için bitki türüne özel spektrumlu (Safran/Vanilya odaklı) ve düşük ısıl yüklü Pro-LED panelleri veya yansıtıcı ayna sistemleri dikey hatlara entegre edilebilir yapıda olacaktır.
5.4. Hijyen ve Operasyonel Güvenlik
- Yüzey Teknolojisi: Üretim kanallarının iç yüzeyleri; yosun oluşumunu engelleyen, biofilm tabakasına izin vermeyen pürüzsüz ve antibakteriyel yapıda olacaktır.
- Erişim: 15 katlı sistemde hasat ve bakım işlemlerinin güvenle yapılabilmesi için, çelik yapıya entegre edilebilen veya bağımsız hareket eden raylı platform sistemlerine uygun koridor aralıkları bırakılacaktır.
5.5. Entegrasyon ve Verimlilik
- Hava Akışı Uyumu: Kule dizilimleri, Bölüm 4.1’de belirtilen dikey hava sirkülasyon fanlarının (HAF) oluşturduğu hava koridorlarını kesmeyecek, aksine bu akışı bitki yapraklarına yönlendirecek şekilde dizayn edilecektir.